طبقه بندی کاربری های شهری

اراضی شهری به طور کلی به دو گروه عمده زمین های بایر و دایر تقسیم میشود . زمین های دایر زمینهایی هستند که زیر ساخت و ساز رفته اند، اما زمین های بایر یا خالی زمینهایی هستند که کاربری شهری خاصی ندارند . هر یک از دو گروه که در مطالعات شهری زمینهای پر و خالی قلمداد میشوند ،طبقهبندی های مختلفی دارند که به آن ها اشاره میشود :

الف) طبقهبندی زمین های دایر و رنگ آنها ( بافت پر ):

• مسکونی :

تراکم کم (زرد روشن )

تراکم متوسط (زرد تیره )

تراکم زیاد ( قهوهای روشن )

تراکم ویژه (قهوهای تیره )

• تجاری :

مراکز تجاری شهری – بازار ،عمدهفروشی و ….. (قرمز تیره )

مراکز تجاری محلی و خردهفروشی (صورتی )

بازارهای غیردائمی ، بازار هفتگی و……(قرمز روشن)

• آموزشی :

کودکستان (راهراهآبی روشن )

دبستان (آبی روشن )

راهنمایی ( راهراهآبی تیره )

دبیرستان(آبی تیره )

• آموزش حرفهای و عالی :

مراکز آموزش حرفهای و هنرستانها (راهراه سرمهای )

دانشگاهها و مراکز آموزش عالی ( سرمهای )

• مناطق نظامی : (راهراه خاکستری )
• فضای سبز : فضاهای سبز عمومی (پارکها ) ، فضاهای تفریحی و بازی بچهها ، فضاهای سبز حفاظتشده ، مانَک های جنگلی ، باغات و فضاهای سبز خصوصی و مزارع و اراضی کشاورزی (سبز )
• اداری : مراکز اداری و دولتی ، نهادهای عمومی و مراکز اداری خصوصی (خاکستری –سیاه )
• ورزشی : تأسیسات ورزشی ، (استادیوم ، سالن ورزشی و غیره ) و فضاهای باز ورزشی (راهراه سبز روشن و قرمز )
• بهداشتی : حمام عمومی ، آبریزگاه ، رختشویخانه خانه و غیره (سرمهای با علامت دایره سرخ )
• درمانی : بیمارستان ، درمانگاه ، خانه بهداشت ، مراکز پزشکی ، و ….. (سرمهای با علامت هلالاحمر )
• خدمات جهانگردی و پذیرایی : هتل ، مهمانسرا ، مسافرخانه ، اردوگاههای جهانگردی ، رستوران ، قهوهخانه و ……(راهراه صورتی و فیروزهای ).
• مذهبی : مسجد ، تکیه ، امامزاده و اماکن مذهبی اقلیتها ( فیروزهای با کادر و هاشور سیاه )
• فرهنگی : اماکن تاریخی و فرهنگی – موزه ، کتابخانه ، سالن اجتماعات و ……. (فیروزهای )
• صنعتی : مراکز صنایع سنگین ، صنایع مزاحم ( آلودگی زا ) ، صنایع سبک و کارگاههای غیر مزاحم (بنفش )
• تأسیسات و تجهیزات شهری : مراکز تأسیسات شهری (آب ، برق ، تلفن، فاضلاب و غیره ) و همچنین تجهیزات شهری (آتشنشانی ، مراکز جمعآوری و دفع زباله ، میدانها میوه و ترهبار ، کشتارگاه ، غسالخانه ، گورستان و غیره ) (راهراه قهوهای و سیاه )
• حملونقل و انبارها : پایانه ، فرودگاه ، تأسیسات بندری ، گمرک، ایستگاه راهآهن ، سردخانه ، انبار ، سیلو ، پارکینگهای عمومی و غیره ، (راهراه خاکستری و بنفش )
• سایر کارکردها شهری

ب) اراضی بایر یا بدون استفاده شهری ( بافت خالی ):

۱- اراضی بایر بلااستفاده

۲-اراضی جنگلی

۳- پهنهها و مسیلهای آب

۴- اراضی محصور خالی

۵- اراضی در دست ساختمان

۶- سایر راضی

هدف از مطالعه و طبقه بندی اراضی خالی تصمیمگیری در مورد تناسب آنها برای کاربردهای مختلف (صنعتی ،مسکونی ، و غیره )در آینده بر اساس اصول و معیارهای علمی است .

به طور کلی طبقه بندی کاربری های شهری به سه دسته تقسیم میشوند :

• کاربری مسکونی (۵۰ -۴۰% کل شهر )
• کاربری خدماتی (۳۰ -۲۵ % کل شهر )
• کاربری ارتباطی ۳۰ – ۲۵% کل شهر )

مباحث آموزشی شهرسازی | کارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | برنامه ریزی کاربری اراضی

منبع: جزوه سیر اندیشه ها در شهرسازی و مبانی برنامه ریزی شهری ، منطقه ای و مدیریت شهری کیمیا فکر بزرگ

انتشار مطلب طبقه بندی کاربری های شهری با ذکر منبع بلامانع است.

خدمات آموزشی شهرسازی...